Şirket Doktoru
Şirket hastalıkları nelerdir? Şirket nasıl yönetilmeli? Organizasyon şeması neden önemli?
Sermaye, Bilgi Yönetimi ve Emek.
Üç önemli üretim faktörü ve stratejik unsurlar ve üçü de lazım. Hedefe ulaşmak için doğru sistem kurulmalı ve sistem çarkları sağlıklı bir şekilde çalışmalıdır. Bu üç faktör olmadan bir şirketin yönetilmesi, büyümesi, kurumsallaşması ve başarıya ulaşması mümkün değildir!
En küçük esnaftan, en büyük şirketlere kadar bu 3 faktörün doğru zamanda, doğru bir şekilde bir araya gelmesi, yapılacak işin/işlerin fizibilitesinde başından senaryoya uygun kurgulanması, görev dağılımlarının yapılması başarıya ulaşmada önem arz etmektedir.
Şirket doktoru tanımlamasını Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik (SMMM) unvanı ile doğrudan özdeşleştiriyorum. Ayrıca kurumsal şirketlerde CFO (Chief Financial Office) unvanını/rolünü de en iyi üstlenecek kişi SMMM 'lerdir.
Bir şirketin tüm departmanlarının yaptıkları tüm mali iş ve işlemlere ait belgeler işin sonunda mali müşavire gelmektedir. Mali müşavir tarafından yapılan kontrol ve denetim sonunda hazırlanan tüm mali tablolarda şirketin performansı ortaya çıkmaktadır. Bu raporların analiz edilmesi ile bir nevi şirketin nabzı aylık, 3 aylık, yıllık olarak ölçülmekte ve tahlil edilmektedir. Tahlil sonuçlarına göre reçeteyi yazarız. Reçetenin uygulanması ve stratejik yönetim kararlarının alınması önem arz etmektedir. Ayrıca yeni yapılacak tüm yatırımlarda mali müşavir tarafından hazırlanan "Ar-Ge ve Fizibilite" raporları ile yatırım kararları verilmelidir.
Hatırlatma: şirket doktoru olarak bizim ifadelerimiz acı/ekşi olabilir..!
Şirketlerde genel olarak gördüğümüz ve şirket doktoru olarak şirket hastalıklarının başında tabir ettiğim hususlardan bazıları;
Liyakat'a önem verilmemesi, ahbap/çavuş ilişkisi, tanıdık/akraba yapılanmaları ve bunun sonucunda başta mobbing olmak üzere, işgüzarlık, kimin ne yaptığının belli olmaması, üzerine vazife olmayan işlere burnunun sokulması, ast/üst ilişkilerin bilinmemesi dolayısı ile sürekli bir iç/dış çatışma ortamı...
Sürekli ekibin/takımın/personelin değişmesi, az para, çok iş kirli/hastalıklı anlayışı, düzenli ve liyakatli ekip kurulamaması, sürekli istikrarsızlık, gerilim, stres, kaos ve çatışma ortamında huzurun kaçması...
Yalan yanlış, paldır küldür iş yapılması, sonra bu işlerin getirdiği eksiklik/aksaklık/cezalar sonrası dön başa tekrar uğraş, temizle/düzelt vs. görev tanımlamalarının doğru yapılmaması ve yetki sınırlarının doğru belirlenmemesinden kaynaklı iç çatışmaların oluşması, en alt kademeden en üst kademeye kadar ikili ilişkilerde kopukluk ve çatışmaların meydana gelmesi ve patronculuk oynanması, kral'dan çok kralcı geçinen kafa yapısı...
Kişisel ego yani narsizm hastalığı sonucunda para bende, güç bende kirli/hastalıklı anlayışına sahip kişilerin, etrafında liyakatli insanlar yer alır mı? tam aksine şakşakçı/goygoycu/dalkavuk/yağcı/yalaka tayfasının toplanması/kümelenmesi söz konusudur. Hastalıklı ruh hallerini işletmelerine, çalışanlarına bulaştırma eğilimindedirler...
Bütçe yönetiminden bir haber olmadık yerlere paranın harcanması, sermayenin çöp olması. Bu yaptıkları küçük/büyük kayıplar gözlerine görünmez, buralara giden paralara laf söz etmezler ama asıl harcanması gereken yerlere de kılı kırk yararak sözde pazarlık yapıp iş yaptık sanarlar tabiki de batarlar...
Böyle hastalıklı bir ortamda başarı mümkün olabilir mi? Şirketler sağlıklı yönetilebilir mi? Bilgi yönetimi, sermaye ve emek bir arada durabilir mi? Çarklar çatışmadan çalışabilir mi? İnsanlar sizden, işletmenizden bir şekilde kaçar gider. Sonra dön başa sar, tekrar tekrar aynı konular ile uğraş. Bu uğraşmalar zamanla şirket sahiplerini/yetkililerini psikolojik ve mental olarak çok yıpratır, yorar ve hasta eder.
Sonuç; başarısızlık.
Birçok şirkette bu yazdıklarımı görmüşsünüzdür ve karşılaşmışsınızdır da. Şirket hastalıkları olarak tabir ettiğim bu hususlar zamanla şirketi/şirketleri içten çürütmeye başlar/başlamıştır. Dolayısı ile ekip/takım da bozulur, dağılır. Açtıkları gibi şirketleri tasfiyeye sokarlar, kapatır giderler, iş yaptık sanırlar.
Liyakat; pahalı, güvenli ve sağlıklıdır..!
Liyakatli insanlar ile herkes çalışamaz..! Önce yukarıda ifade edilen hastalıklardan kurtulun, kendinizi ve işletmenizi koruyun..!
Aşağıdaki görselde örnek olarak sunulan örgüt/organizasyon şeması, yapılanması herkes, her şirket için geçerli değildir. Ticari hayatta böyle bir şartta yok tabi ki. Altını çizmek istediğimiz husus, liyakatli ekip/takım olmadan başarı mümkün değildir.
Sermaye ve Emeği, Bilgi yönetimi ile liyakatli kişiler tarafından yönetebilirsiniz.
